Microsoft AI-ni birbaşa kompüterlərdə işlədir: gələcək nə qədər əlçatan olacaq?

Murad yeni kompüter seçmək üçün mağazaya gəlmişdi. Satıcı ona güclü prosessoru, böyük yaddaşı və süni intellekt imkanları ilə seçilən bir neçə model göstərdi.

— Bu kompüterlər AI ilə işləmək üçün nəzərdə tutulub? — deyə Murad soruşdu.

— Bəli. Bəzi AI modelləri artıq birbaşa kompüterdə işləyə bilir, — satıcı cavab verdi.

— Yəni hər dəfə uzaqdakı serverdən cavab gözləmək lazım olmayacaq?

Sualın cavabı sadə görünə bilər. Amma Microsoft-un yeni strategiyasının arxasında daha böyük dəyişiklik dayanır: AI-nin harada işləməsi, məlumatların necə qorunması və bu texnologiyanın kimlər üçün əlçatan olması.

AI buluddan kompüterə keçir

Son illərdə süni intellekt xidmətlərinin çoxu güclü serverlərə və nəhəng məlumat mərkəzlərinə əsaslanıb. İstifadəçi kompüterindən sorğu göndərir, hesablama isə əsasən uzaqdakı sistemlərdə aparılır.

Microsoft bu modelə alternativ yaratmağa çalışır.

Şirkət San-Fransiskoda keçirilən tədbirdə AI modellərini birbaşa güclü Windows kompüterlərində işlətməyə imkan verən texnologiyalar təqdim edib. Bunlara fərdi kompüterdə işləyə bilən AI kodlaşdırma modeli və Nvidia-nın Nemotron modeli kimi həllər daxildir.

Microsoft-un məlumatına görə, DeepSeek V4 modelinin bir versiyası ən azı 60 GB yaddaşa malik kompüterlərdə işləyə və bəzi kodlaşdırma və məntiqi düşünmə tapşırıqlarında OpenAI-nin GPT-5 modelindən daha yaxşı nəticə göstərə bilər.

Bu yanaşma Copilot-a da təsir edəcək. Microsoft tapşırıqların bir hissəsini buludda, digər hissəsini isə birbaşa kompüterdə işləyən modellərlə yerinə yetirməyi nəzərdə tutur. Beləliklə, tapşırığın xüsusiyyətindən asılı olaraq məxfilik, sürət və hesablama xərcləri arasında daha uyğun seçim etmək mümkün ola bilər.

Başqa sözlə, kompüter sadəcə buludda işləyən AI xidmətlərinə qoşulan cihaz olmaqdan çıxır. O, süni intellekt hesablamalarının bir hissəsini özü yerinə yetirə bilir.

Ancaq burada növbəti sual ortaya çıxır: AI kompüterdə daha çox iş görə bilirsə, ona nəzarət etmək də asanlaşırmı?

AI agentlər daha çox imkan əldə edir, bəs təhlükəsizlik?

AI agentlər artıq yalnız suallara cavab vermək üçün nəzərdə tutulmur. Onlar kod yaza, məlumatları təhlil edə və müəyyən tapşırıqları istifadəçinin adından yerinə yetirə bilirlər. Bu imkanlar genişləndikcə, agentlərin hansı məlumatlara çıxış əldə edə biləcəyi və hansı əməliyyatları yerinə yetirməsinə icazə verildiyi daha vacib olur.

Təsəvvür edək ki, bir AI agent iş sənədlərini təhlil etməli və hesabat hazırlamalıdır. Onun bütün şəxsi fayllara giriş əldə etməsinə ehtiyac varmı? Bəs istifadəçinin icazəsi olmadan hansısa faylı dəyişsə və ya məlumatı başqa yerə ötürsə, nə baş verər?

Microsoft bu riskləri azaltmaq üçün Microsoft Execution Containers (MXC) adlı texnologiyanı təqdim edib. Həll AI agentlərin icazəsiz məlumat əldə etməsinin və icazə verilməyən əməliyyatları yerinə yetirməsinin qarşısını almaq üçün nəzərdə tutulub.

Şirkətin açıqlamasına görə, Anthropic, OpenAI və Nvidia da bu texnologiyadan istifadə edəcək.

Bu, lokal AI-nin gələcəyi üçün vacib məqamdır. Məlumatların kompüterdə işlənməsi bəzi hallarda məxfiliyin qorunmasına kömək edə bilər. Lakin təkcə lokal işləmək təhlükəsizliyə zəmanət vermir. İcazələrin düzgün idarə edilməsi və agentlərin fəaliyyətinə nəzarət də lazımdır.

Microsoft və Apple arasında rəqabət güclənir

AI-nin birbaşa kompüterlərdə işləməsi uğrunda mübarizə Microsoft ilə Apple arasındakı rəqabətə də yeni istiqamət verir.

Apple Mac kompüterlərində AI imkanlarını inkişaf etdirir. Microsoft isə güclü Windows cihazlarını AI üçün yeni hesablama platformasına çevirmək istəyir.

Şirkət Nvidia-nın RTX Spark texnologiyası ilə təchiz edilmiş Surface Laptop Ultra modelini də təqdim edib. Göstərilən qiymətlər 2 599 dollardan başlayır və ən yüksək konfiqurasiyada 5 899 dollara çatır.

Belə rəqəmlər Muradın seçim qarşısında qaldığı mağazadakı söhbəti yenidən gündəmə gətirir: AI imkanları üçün daha çox pul ödəməyə dəyərmi?

Cavab istifadəçinin ehtiyaclarından asılıdır. Böyük həcmli məlumatlarla işləyən, proqramlaşdırma ilə məşğul olan və ya güclü lokal modellərə ehtiyac duyan mütəxəssis üçün belə kompüter faydalı ola bilər. Sadə gündəlik işlər görən istifadəçi isə həmin gücün hamısından yararlanmaya bilər.

Üstəlik, yaddaş çiplərinin bahalaşması güclü AI kompüterlərinin istehsal xərclərini artırır. Beləliklə, texnologiyanın imkanları genişləndikcə, onun qiyməti də əlçatanlıq məsələsini gündəmə gətirir.

Lokal AI gələcəyin standartına çevriləcəkmi?

AI modellərinin birbaşa kompüterdə işləməsi məxfilik, hesablama xərcləri və istifadə rahatlığı baxımından yeni imkanlar yarada bilər. Amma bütün modellər və tapşırıqlar üçün eyni yanaşma uyğun deyil. Bəzi modellər böyük yaddaş və güclü avadanlıq tələb edir, bəzi tapşırıqlar üçün isə bulud infrastrukturu hələ də vacib olaraq qalır.

Buna görə də gələcəyin kompüterləri yalnız daha sürətli prosessorlarla fərqlənməyəcək. Onların lokal və bulud AI imkanlarını necə birləşdirməsi, məlumatları necə qoruması və istifadəçiyə hansı real üstünlükləri verməsi də önəmli olacaq.

Murad mağazadakı seçimlərini hələ yekunlaşdırmayıb. Çünki daha güclü kompüter almaq qərarı təkcə texniki göstəricilərlə bağlı deyil. Əsas məsələ həmin gücün gündəlik işdə nə qədər fayda verəcəyidir.

Bəs siz AI imkanları üçün daha bahalı kompüter almağa üstünlük verərdiniz, yoxsa bu texnologiyanın daha münasib qiymətli cihazlarda əlçatan olmasını gözləyərdiniz?